Sinds vandaag heb ik links op mijn meditatie-schrijn een kruis en een fotocollage, die beiden van mijn vader (Bernard) waren. Op de collage staat de rouwkaart van zijn oudste zoon (mijn grote broer dus), terwijl de krans door mijn zussen, jongere broer en mij was aangeboden op Floris’ uitvaart. Na donderdag tot diep in de nacht te hebben gesjouwd en gepoetst, leverden we papa’s appartement gisteren op.

Vorige week zondag woonden mijn volle zus (Evelien), papa’s laatste partner (Jeannet), mijn huidige gezin (Diêp en Daniël) en ik een herdenkingsdienst bij voor leden van de doopsgezinde gemeente in Bussum, die dit jaar stierven. Ook ontstaken we alle drie (zus, Jeannet en ik, terwijl Daniël met een autootje speelde op de grond) een waxinelichtje voor andere overleden dierbaren – in ons geval natuurlijk Floris.

Hieronder het gedicht dat ik voorlas ter nagedachtenis aan mijn vader:

Vader en zoon

Wij hadden tenminste één ding gemeen:
Een groot [1], bonzend hart, dat snel heftig geraakt was.
Als we van iets of iemand wild waren,
Of als we ons ergens wild van schrokken,
Was één optie er vol op af te gaan,
Ons afsluitend voor ongewenste feedback.
De andere optie was om terug te deinzen,
Verstrikt in de dikke mist van twijfel en verdriet.

Té veel gevoel –
Een gave en een opgave:
Soms kiezen voor de strijdbijl,
En soms om het bijltje erbij neer te gooien –
Slechts zelden de middenweg
Van zoeken en volharden, zonder wurgen en worstelen.
Mogen we blijven staan en strijden
Voor wat ons heilig is,
Maar mogen we leren zuiver te zien,
Wie onze ware vrienden en vijanden zijn.

Ik probeerde herhaaldelijk
(En gaf het dan weer tijden op):
Jou te overtroeven
Met mijn overtuigingen,
Bijvoorbeeld over je huwelijken –
Met voorspelbaar weinig succes,
Want ook in woorden
Was jij de grote en ik de kleine.

Naar bepaalde zaken koos je niet te kijken;
Je keuze wat in dit leven aan te gaan.
Maar soms ook koos je voor kwetsbaarheid en groei,
Bijvoorbeeld door lid te worden van deze gemeente,
Of bevend te spreken voor een Leids dispuut.
Ook was je groots in stille berusting,
Bijvoorbeeld in het loslaten van je rijbewijs
En het aanvaarden van medicatie, ouderdom, ziekte en dood.

Zo lijk je ook vol over te zijn gegaan,
Zonder aan ons te pulken van de andere kant.
Dat gun ik je, dat eer ik in je
En dat zal ik proberen na te doen
In overgave aan jouw God en mijn Boeddha,
En vooral aan de heelheid van ons grote [1] hart.

[1] Na de herdenkingsdienst bedacht ik dat ‘gewond hart’ nog beter past. (Ook) ik heb als zoon gemis ervaren en daarover gedachten en oordelen ontwikkeld. Maar als ik deze bewoording gebruik (‘gewond hart’) voel ik compassie en verbinding.